Ημέρα Λεσβιακής Ορατότητας/Lesbian Visibility Day



Ως Ημέρα Λεσβιακής Ορατότητας έχει οριστεί η ημέρα ενημέρωσης και ορατότητας των ομοφυλόφιλων γυναικών όπως αυτή γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 26 Απριλίου αναφερόμενη στα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως γυναίκες και αισθάνονται συναισθηματική, ρομαντική ή/και σεξουαλική έλξη προς άτομα του ίδιου φύλου.


Η συγκεκριμένη μέρα, όπως και όλες οι ημέρες Ορατότητας, είναι σημαντική καθώς φέρνει στο προσκήνιο τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι διάφορες κοινωνικές ομάδες που απαρτίζουν τη ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητα. Αποτελεί, επομένως, μια ευκαιρία ενημέρωσης, όχι μόνο για τα άτομα της κοινότητας, αλλά και για το σύνολο της κοινωνίας.


Για την Ημέρα Λεσβιακής Ορατότητας, θυμόμαστε εκείνες τις αφανείς και γνωστές λεσβίες που αποτέλεσαν σύμβολα και πρότυπα για το ΛΟΑΤΚΙΑ+ κίνημα, αλλά και για τη λεσβιακή κουλτούρα και τέχνη. Επιπλέον, έρχονται στο προσκήνιο θέματα που άπτονται της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης και περίθαλψης. Για παράδειγμα, πολλές λεσβίες αρνούνται ή αμελούν να επισκεφθούν γυναικολόγους, καθώς αγνοούν ότι τα ΣΜΝ (Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα) μεταδίδονται και με τον λεσβιακό έρωτα.


Ακόμη, η σημερινή μέρα αποτελεί αφορμή για να συζητηθούν και ορισμένα ζητήματα ψυχικής υγείας. Ανάμεσα στις λεσβίες και τις αμφιφυλόφιλες γυναίκες, έχουν παρατηρηθεί αυξημένα ποσοστά άγχους και τάσεις κατάθλιψης, συγκριτικά με τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες.


Δεδομένου ότι πολλές λεσβίες δεν βρίσκουν στήριξη από το οικογενειακό και φιλικό τους περιβάλλον σε συνδυασμό με το ότι τα έμφυλα εγκλήματα (γυναικοκτονίες και βιασμοί) και εγκλήματα μίσους που υφίσταται η εν λόγω κοινωνική ομάδα είναι ποσοτικά μεγάλα, είναι κρίσιμο να έρθουν στην επιφάνεια ζητήματα που αφορούν άμεσα τις λεσβίες γυναίκες μα και όλον τον ΛΟΑΤΚΙΑ+ και μη πληθυσμό.



Αν το παραπάνω δεν σε βρίσκει σύμφωνο αρκεί να ανατρέξεις στις παρακάτω κλισέ φράσεις που οι ομοφυλόφιλες γυναίκες έχουν βαρεθεί να ακούνε και που ασυναίσθητα κακοποιούν λεκτικά το λεσβιακό πληθυσμό μα αποτελούν και ένα πρώτο βήμα στην πυραμίδα της διάκρισης και των εγκλημάτων που έπονται, εις βάρος τους.


“Δεν φαίνεσαι ‘γκέι’”

“Ποια από τις δύο είναι ο 'άντρας' της σχέσης;”

“Γιατί μισείς τους άντρες;”

“Μάλλον δεν πήγες ακόμη με τον σωστό άντρα”

“Πώς κάνουν σεξ οι λεσβίες;”

“Να κάνουμε τρίο;”

“Μα είσαι τόσο όμορφη! Κρίμα είναι!”

“Οι butch/tomboy λεσβίες είναι απλά άντρες χωρίς πουλί”



Μπορείς να διακρίνεις την ομοφοβία πίσω από τις λέξεις;




Για να δώσουμε μια πιο αντικειμενική ματιά στο θέμα, δημιουργήσαμε το εξής ερωτηματολόγιο με σκοπό να ανακαλύψουμε ποια είναι η άποψη των ατόμων που αυτοπροσδιορίζονται ως λεσβίες σχετικά με την Ημέρα Ορατότητάς τους. Αξίζει, εδώ, να σημειωθεί, ότι ο μικρός αριθμός των απαντήσεων που λάβαμε και επακόλουθα τα αποτελέσματα και πορίσματα της έρευνας δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικά όλων των ομοφυλόφιλων γυναικών στην Ελλάδα. Αποτελούν, όμως, μια εμπειρία, μια οπτική για τη ζωή και την καθημερινότητά τους, που αξίζει να ακούσουμε.


Η πρώτη μας ερώτηση αφορούσε τα συναισθήματα των γυναικών σχετικά με τη συγκεκριμένη μέρα. Ως μελετήτριες, μας έκανε εντύπωση ότι οι ερωτηθείσες δεν γνώριζαν την ύπαρξη της Ημέρας Ορατότητας, ωστόσο, δήλωσαν θετικά διακείμενες.


Όσον αφορά το αν θεωρούν ότι οι λεσβίες χαίρουν ορατότητας, όλες οι ερωτηθείσες απάντησαν “όχι”. Οι συνειρμοί σχετικά με την έννοια “λεσβία” κυμαίνονταν μεταξύ ουδέτερου ή αρνητικού. Μια συμμετέχουσα, μάλιστα, δήλωσε στην απάντησή της ότι ο όρος είναι αρνητικά φορτισμένος, γι’ αυτό και η ίδια, συχνά, επιλέγει να αυτοαποκαλείται/προσδιορίζεται ως “γκέι”, ενώ μια άλλη δήλωσε πως “μου πήρε καιρό να είμαι εντάξει με τη λέξη, καθώς βλέπω άτομα εντός κοινότητας να την χρησιμοποιούν με αρνητική χροιά”.


Στη συνέχεια, θέλαμε να δούμε τις απόψεις του κόσμου σχετικά με κάποια στερεότυπα και κλισέ εκφράσεις/ερωτήσεις που χρησιμοποιούνται συχνά κατά των λεσβιών. Αρχικά, όλες συμφώνησαν ότι η δικαιολογία/επιχείρημα “είναι απλώς μια φάση” χρησιμοποιήθηκε εναντίον τους όταν έκαναν coming out.



Σε ένα επόμενο μέρος του ερωτηματολογίου, ζητήσαμε από τις συμμετέχουσες να σχολιάσουν ορισμένες δοθείσες φράσεις. Η πρώτη φράση "αν δύο γυναίκες κρατιούνται χέρι με χέρι, λογικά είναι φίλες, ενώ αν το κάνουν άνδρες είναι αυτόματα γκέι", την οποία χαρακτήρισαν ως “στερεότυπο”, “αποτέλεσμα της πατριαρχίας”, κάτι που καθιστά τις λεσβίες “αόρατες”.


Στη φράση "οι λεσβίες που χρησιμοποιούν σεξουαλικά βοηθήματα ψάχνουν στην ουσία άνδρα" οι απαντήσεις ήταν παρόμοιες. Οι συμμετέχουσες τις θεωρούν στερεοτυπικές, αλλά και δείκτες ομοφοβίας και τρανσφοβίας στην κοινωνία.


Τέλος, για τη φράση "οι tomboy/butch λεσβίες είναι άνδρες χωρίς πέος", οι συμμετέχουσες θεωρούν, και πάλι, ότι αποτελεί ένα στερεότυπο και ένδειξη τρανσφοβίας, καθώς προσθέτουν ότι “η κοινωνία δεν κατανοεί την διαφορά μεταξύ σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου”.


Όλες οι συμμετέχουσες θεωρούν πως υπάρχει τοξικότητα στη λεσβιακή κοινότητα (disclaimer: αναφερόμαστε στη “λεσβιακή κοινότητα” διότι μας ενδιαφέρει η αντιμετώπιση μιας λεσβίας από άλλες λεσβίες και όχι η γενικότερη αντιμετώπισή της από την ευρύτερη ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητα). Αναφέρθηκαν, συγκεκριμένα, σε αρνητικές συμπεριφορές που αφορούν την εμφάνιση (π.χ. fatphobia, gayphobia [“δεν μοιάζεις gay”] ) αλλά και σε θέματα προσανατολισμού (π.χ. biphobia) χωρίς να απουσιάζει και από εδώ η τρανσφοβία. Αν και φαίνεται ότι οι διακρίσεις σχετικά με αυτά τα ζητήματα δεν είναι το ίδιο έντονες εντός της κοινότητας, δυστυχώς, δεν παύουν να υφίστανται.


Στην ερώτηση αν οι λεσβίες που "μοιάζουν στρέιτ" αποκλείονται από την ΛΟΑΤ κοινότητα, το 67% είπε “ναι”, γεγονός που επιβεβαιώνει (λαμβάνοντας υπόψη τους προαναφερθέντες περιορισμούς) την ύπαρξη διακρίσεων εντός της κοινότητας. Ίδια ήταν τα ποσοστά και για την ερώτηση του αν πιστεύουν ότι “μια λεσβία πρέπει να έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στην εμφάνισή της για να χαρακτηριστεί λεσβία από τρίτους, ανεξάρτητα από τον τρόπο που επιλέγει η ίδια να αυτοπροσδιοριστεί”, δείχνοντας, και πάλι, ότι η εμφάνιση αποτελεί σημαντικό κομμάτι της αποδοχής αυτών των ατόμων, ακόμη και στο πλαίσιο της ίδιας της ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητας.



Έχοντας ακούσει τις φωνές και τις εμπειρίες των λεσβιών του σήμερα, δεν μπορούμε να μιλάμε για την Ημέρα Λεσβιακής Ορατότητας χωρίς να αναφερθούμε και στα κομμάτια εκείνα που συνθέτουν και εκπροσωπούν τη Λεσβιακή Ταυτότητα.



ΣΗΜΑΙΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΧΡΩΜΑΤΩΝ


Μέχρι σήμερα, υπήρξαν πολλές διαφορετικές προτάσεις σχετικά με τη μορφή που θα έπρεπε να έχει η λεσβιακή σημαία, ξεκινώντας από λιγότερο συμπεριληπτικές και φθάνοντας στις σύγχρονες εκδοχές τους.




Labrys Flag


Μία από τις πρώτες σημαίες που σχεδιάστηκαν είναι η μωβ σημαία με το χαρακτηριστικό λευκό διπλό τσεκούρι και ένα μαύρο ανεστραμμένο τρίγωνο στο κέντρο του. Παραδόξως, η σημαία δημιουργήθηκε από έναν άντρα το 1999, τον γκέι γραφίστα Sean Campbell.


Το σύμβολο του τσεκουριού υιοθετήθηκε, τη δεκαετία του 1970, ως σύμβολο ενδυνάμωσης από τη λεσβιακή φεμινιστική κοινότητα.

Κατά τη διάρκεια του Τρίτου Ράιχ, οι ομοφυλόφιλες γυναίκες χαρακτηρίζονταν ως “αντικοινωνικές” (“asozial”), καθώς δεν συμμορφώνονταν με το ναζιστικό πρότυπο γυναίκας, ενώ ήταν υποχρεωμένες να φορούν ένα μαύρο ανεστραμμένο τρίγωνο ως ένδειξη αυτής τους της ταυτότητας. Αργότερα, όμως, οι ίδιες επανοικειοποιήθηκαν το σύμβολο αυτό ως σύμβολο αντίστασης (βλ. ενδεικτικά Από το Ροζ Τρίγωνό της Ντροπής στο Ροζ της Αντίστασης: Τα ΛΟΑΤ θύματα του Ολοκαυτώματος).



Lipstick Lesbian flag


Το 2010 η blogger Natalie McCray πρότεινε ένα νέο σχέδιο, εκείνο της σημαίας των θηλυπρεπών λεσβιών γνωστών και ως "lipstick lesbians". Ωστόσο, φαίνεται πως το σχέδιο που χρησιμοποιήθηκε, αντίγραφηκε από την ιδέα της σημαίας του Fausto Fernós το 2008. Η σημαία του Fernós είχε σχεδιαστεί για να τραβήξει την προσοχή στο ζήτημα του ηλικιακού ρατσισμού και του σεξισμού στη γυναικεία σεξουαλικότητα.


Πάντως, είναι σημαντικό να αναφερθεί πως η σημαία των lipstick lesbians τιμά τις femmes (θηλυπρεπείς λεσβίες) της λεσβιακής κοινότητας, αποκλείοντας, ωστόσο, όλες τις υπόλοιπες.



2018 - Σήμερα


Σήμερα, η πιο ευρέως διαδεδομένη σημαία είναι εκείνη των 7 γραμμών που φέρει τα εξής χρώματα: σκούρο πορτοκαλί, πορτοκαλί, ανοιχτό πορτοκαλί, λευκό, ροζ, σκούρο ροζ, και φουξ. Το κάθε χρώμα και η κάθε απόχρωση έχουν τη δική τους μοναδική σημασία.


Το σχέδιο που δημιουργήθηκε, υπήρξε έμπνευση του χρήστη “Sadlesbiandisaster” στο Tumblr την περίοδο του Ιουνίου 2018.


Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι η σημερινή λεσβιακή σημαία είναι περισσότερο συμπεριληπτική και αυτό γιατί συμπεριλαμβάνει τις εμπειρίες των τρανς και μη-δυαδικών λεσβιών, καθώς το σκούρο πορτοκαλί χρώμα συμβολίζει τη “μη-συμμόρφωση με το δυαδικό, βιολογικό ή κοινωνικό φύλο και ταυτότητα φύλου” ενώ εμπεριέχει τόσο τις εμπειρίες των butch όσο και εκείνες των femme λεσβιών.



Συμπερασματικά, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο όρος, όπως και η Λεσβιακή Σημαία, έχουν γίνει πιο συμπεριληπτικοί με το πέρασμα των χρόνων, οι διακρίσεις σε βάρος και των λεσβιών δεν παύουν να αποτελούν κοινωνική μάστιγα.


Να θυμάσαι, δεν χρειάζεται να αυτοπροσδιορίζεται κάποιο άτομο ως “λεσβία” για να δικαιολογεί το ομόφυλο ενδιαφέρον της. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει συγκεκριμένος "σωστός" ή "λανθασμένος" τρόπος να είσαι “λεσβία”. Το να αυτοπροσδιορίζεσαι ως “λεσβία” είναι το ίδιο φυσιολογικό με το να μην αυτοπροσδιορίζεσαι με αυτό τον τρόπο ενώ είναι εξίσου σημαντικό με το να μην βάζεις ταμπέλες για τον εαυτό ή/και τη σεξουαλικότητά σου.


#authorsteam #authors #lgbt #lgbtqi #women #feminism #lesbian



Πηγές


  1. https://mashable.com/2016/03/31/feminist-leaders-you-missed/?europe=true&fbclid=IwAR0Kejo5tu7UubcXmHYPjlzqSRSLxBJlxorYpMcZmjDF_bnOt3k9GIMU0OI

  2. https://www.marieclaire.co.uk/entertainment/people/feminists-you-ve-never-heard-of-but-should-have-19341?fbclid=IwAR1mbHe3NwrlSUPGiCM3K-sYViGWyEhWaRuiW2JEkSbRDT9x0AAfsXqMoW8

  3. https://anydayguide.com/calendar/3539

  4. https://www.odu.edu/life/diversity/resources/lgbtqa/symbols#:~:text=New%20Lesbian%20Flag(s)&text=The%20stripes%2C%20from%20top%20to,femininity'%20(dark%20rose).

  5. https://lesbianflaghistory.tumblr.com/post/185390167678/seeing-a-lot-of-misinformation-flying-around

  6. https://www.colouryouth.gr/terms/

  7. https://medium.com/@faustofernos/the-lipstick-lesbian-flag-idea-was-stolen-from-my-design-of-a-cougar-pride-flag-which-was-designed-ad2d18ae00c1

  8. https://web.archive.org/web/20151119165126/https://thislesbianlife.wordpress.com/2010/07/28/lipstick-lesbian-pride/

  9. https://unsplash.com/photos/e-IeSawyJGk

  10. https://unsplash.com/photos/THKW7_TOS6M

90 προβολές0 σχόλια