Μήνας Ιστορίας των Γυναικών - In a Nutshell

Ενημερώθηκε: πριν 3 μέρες




Τι είναι ο Μήνας Ιστορίας των Γυναικών; Αυτό το σύντομο άρθρο έχει ως σκοπό να σου μάθει όσα πρέπει να γνωρίζεις!



Τι είναι ο Μήνας Ιστορίας των Γυναικών;


Ο Μήνας Ιστορίας των Γυναικών είναι ένας μηνιαίος εορτασμός, κατά τη διάρκεια του οποίου μνημονεύεται η συνεισφορά των γυναικών στην ιστορία, τον πολιτισμό και την κοινωνία. Ο μήνας που έχει επιλεγεί είναι ο Μάρτιος, καθώς στις ΗΠΑ γιορτάζεται τότε ήδη από το 1987 έως και σήμερα.


Γιατί είναι σημαντικό να γιορτάζεται;


Ανά τα χρόνια και για πολλούς αιώνες, η οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική θέση της γυναίκας ήταν και είναι ακόμη υποβαθμισμένη και κατώτερη από εκείνη που θα περιμέναμε σε μία ισότιμη και ίση κοινωνία. Όπως είναι αναμενόμενο, οι γυναίκες αγνοήθηκαν σε κάθε πιθανό ιδιωτικό ή δημόσιο χώρο έκφρασης των δυνατοτήτων τους. Χαρακτηριστικά είναι τα εξής παραδείγματα:


Οι ανακαλύψεις που έγιναν από γυναίκες σε πολλούς επιστημονικούς τομείς πετάχτηκαν στον κάλαθο των αχρήστων -αν όχι στη φωτιά- ενώ οι πρωτεργάτριες τους, δεν αναγνωρίστηκαν ποτέ ή, ακόμη χειρότερα, το όνομα τους δεν συνδέθηκε ποτέ με τις καινοτόμες ιδέες και έργα τους.


Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί και το παράδειγμα που μας δίνει ο χώρος της Λογοτεχνίας, όπου για χρόνια, οι γυναίκες συγγραφείς αναγκάζονταν να υπογράφουν με ανδρικό όνομα, αν ήθελαν να διατηρούν ελπίδες πως τα έργα τους πράγματι θα εκδίδονταν. Το πρόβλημα αυτό ανέδειξε, μάλιστα, η εταιρεία Bailey’s με την καμπάνια Reclaim Her Name (Αποκατάστησε το Όνομά της) επανακυκλοφορώντας 25 βιβλία σημαντικών γυναικών συγγραφέων που είχαν εκδοθεί αρχικά με ανδρικό ή ουδέτερο προς το φύλο ψευδώνυμο.




ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΟΙ




ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΨΗΦΟΥ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ - SUFFRAGE


Ξεκινώντας στα τέλη του 19ου αιώνα, οι γυναίκες προσπάθησαν να αλλάξουν τους νόμους για να κατοχυρώσουν το δικαίωμα (καθολικής) ψήφου.


Εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί συγκροτήθηκαν για να συντονίσουν τις προσπάθειες για την επίτευξη αυτού του στόχου, ιδίως της Διεθνούς Συμμαχίας Δικαιωμάτων των Γυναικών όπως αυτή ιδρύθηκε το 1904 στο Βερολίνο της Γερμανίας, καθώς και για ίσα πολιτικά δικαιώματα για τις γυναίκες.



Η Νέα Ζηλανδία υπήρξε η πρώτη αυτοδιοικούμενη χώρα που έδωσε το εθνικό δικαίωμα της ψήφου στις γυναίκες το 1893. Η σουφραζέτα Κέιτ Σέπαρντ σε συνεργασία με συναδέλφισσες/ους της εκστρατείας παρουσίασαν το αίτημα στο Κοινοβούλιο έχοντας συγκεντρώσει περίπου 32.000 υπογραφές.


Επιπρόσθετα, σε 129 από τις 198 χώρες που ανέλυσε το Pew Research Center, παραχωρήθηκε στις γυναίκες το δικαίωμα ψήφου μεταξύ 1893 και 1960. Ανάμεσα σε αυτές τις χώρες περιλαμβάνονται και 6 Ευρωπαϊκές χώρες. Μεταξύ των χωρών που επέτρεψαν την καθολική ψηφοφορία μετά το 1960 συγκαταλέγονται η Ελβετία (1971), η Πορτογαλία (1976) και το Λιχτενστάιν (1984).


Όσον αφορά την περίπτωση της Ελλάδας, οι γυναίκες ψήφισαν για πρώτη φορά στις βουλευτικές εκλογές στις 19 Φεβρουαρίου του 1956. Το γεγονός αυτό υπήρξε η απαρχή της εφαρμογής της καθολικής ψηφοφορίας στην πράξη, παρόλο που είχε κατοχυρωθεί ήδη στο Σύνταγμα του 1864, με την αναγνώριση της ιδιότητας του πολίτη στις γυναίκες.


ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΥΜΑ ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΥ



Το δεύτερο κίνημα φεμινισμού των δεκαετιών 1960-1980 είχε ως σύνθημα «το προσωπικό είναι πολιτικό», ενθαρρύνοντας τις γυναίκες να καταλάβουν ότι η προσωπική τους ζωή αντανακλά τις σεξιστικές και ανδροκρατούμενες δομές εξουσίας. Αυτό το δεύτερο «κύμα» φεμινισμού επικεντρώθηκε σε θέματα ισότητας και διακρίσεων ενώ σημαντικό ρόλο σε αυτό το κίνημα έπαιξε η Μπέττυ Φρίνταν, Αμερικανίδα συγγραφέας, ακτιβίστρια και φεμινίστρια.


Μεταξύ των επιτευγμάτων του δεύτερου κύματος φεμινισμού υπήρξαν η χρήση αντισύλληψης και η στροφή προς την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών. Ωστόσο, στην αρχή υπήρξαν εύλογες διακρίσεις και στο κομμάτι της αντισύλληψης, καθώς σε αυτήν είχαν πρόσβαση μόνο οι λευκές γυναίκες.


Το Β’ Κύμα Φεμινισμού παρεισφρέει στην Ελλάδα περίπου στα 1975 και φέρνει σημαντικές αλλαγές. Μερικές χρονολογίες - σταθμά είναι η αναγνώριση δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες το 1952, μια πληθώρα αλλαγών στο οικογενειακό δίκαιο του 1983, καθώς και η υπογραφή της “Σύμβασης για την Εξάλειψη Όλων των Μορφών Διακρίσεων Κατά των Γυναικών” το οικείο έτος.


Το Β’ Κύμα ονομάστηκε από τις γυναίκες “Κίνημα για την Απελευθέρωση των Γυναικών”. Οι γυναίκες τότε, συνήθιζαν να οργανώνονται σε μικρές και αυτόνομες ομάδες, οι οποίες, συχνά, χαρακτηρίζονταν από ασαφή ή και μηδαμινή ιεραρχία. Ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός ότι αυτές οι ομάδες είχαν αποφασίσει να απομακρυνθούν από τους κομματικούς παράγοντες, από τους οποίους και αποδεσμεύτηκαν, δρώντας, πλέον, αυτόνομα.


ΤΡΙΤΟ ΚΥΜΑ ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΥ



Το Γ’ Κύμα Φεμινισμού εντοπίζεται αρχικά στις ΗΠΑ την δεκαετία του ‘90. Τα κύρια θέματα με τα οποία ασχολείται ο φεμινισμός τρίτου κύματος, είναι η έμφυλη βία σχετιζόμενη με την παρενόχληση, το βιασμό και την (ενδο)οικογενειακή βία, τα δικαιώματα αναπαραγωγής, αλλά και θέματα που αφορούν τη σεξουαλική απελευθέρωση, τα δικαιώματα των διαφυλετικών ατόμων, την υποστήριξη μονογονεϊκών οικογενειών κ.α.


Οι φεμινίστριες του τρίτου κύματος, επηρεασμένες από το μεταμοντέρνο κίνημα στην ακαδημία, επιχείρησαν να αμφισβητήσουν και να επαναπροσδιορίσουν τις ιδέες, τις λέξεις και τα μέσα που μετέδιδαν ιδέες σχετικά με τη γυναικεία φύση (womanhood), το φύλο, την ομορφιά, τη σεξουαλικότητα, τη θηλυκότητα και την αρρενωπότητα. Για το Γ' κύμα φεμινισμού δεν υπάρχει ένας και μοναδικός τρόπος να είσαι γυναίκα. Άλλωστε, για το κομμάτι του φύλου, η Judith Butler υποστήριξε ότι το “βιολογικό φύλο” (sex) και το “κοινωνικό φύλο” (gender) είναι διακριτά μιλώντας για πρώτη φορά για την επιτελεστικότητά (performativity) του.


Σκοπός του Γ’ Κύματος ήταν να καταρριφθούν τα στερεότυπα των κοινωνικών ρόλων των φύλων και να συμπεριληφθούν στο φεμινισμό και γυναίκες με διαφορετικές φυλετικές και κοινωνικές ταυτότητες. Τέλος, το Γ' Κύμα αγκάλιασε εντονότερα τις τρανς γυναίκες, αναγνωρίζοντας ανοιχτά την τρανς θηλυκότητα.


Κατά τη διάρκεια του τρίτου κύματος φεμινισμού εμφανίζεται και ο όρος “διαθεματικότητα” (intersectionality) όπως τον εισηγήθηκε η Kimberlé Crenshaw. Η διαθεματικότητα είναι ο σύνθετος τρόπος με τον οποίο τα αποτελέσματα πολλαπλών μορφών διακρίσεων (όπως ο ρατσισμός, ο σεξισμός και ο ταξισμός) συνδέονται, αλληλεπικαλύπτονται ή τέμνονται ειδικά με τις εμπειρίες περιθωριοποιημένων ατόμων ή ομάδων.


ΤΟ ΚΥΜΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ



Το τέταρτο κύμα φεμινισμού είναι η τάση που σύμφωνα με "Το Μωβ" ξεκίνησε "γύρω στο 2012 και συνδέεται με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης" ως μέσων "απόδοσης δικαιοσύνης για τις γυναίκες γύρω από τα ζητήματα της σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης, της βίας ή του μισογυνισμού όπως και την κουλτούρα του βιασμού".


Η τεχνολογία είναι αυτή τη φορά εκείνη που ενισχύει και ορίζει τις δυνατότητες εκπροσώπησης των γυναικείων φωνών προβληματίζοντας όμως παράλληλα για την ταξικότητα που δημιουργεί, αφού η προσβασιμότητα και η τεχνογνωσία στα μέσα δεν είναι δεδομένη, εξού και το ότι το 4ο κύμα φεμινισμού εκπροσωπήθηκε στις απαρχές του στην πλειονότητά του από έφηβες ή νέες σε ηλικία γυναίκες.


Στο τέταρτο κύμα φεμινισμού φιγουράρουν τα hashtags, όπως στην περίπτωση του #askmoremore ή του #metoo, που μέσα σε λίγα μόλις λεπτά μπορούν να διαδοθούν και μαζί τους να ακουστούν οι ιστορίες των θυμάτων που εμπνέουν αλυσιδωτά κύματα ενδυνάμωσης, αλληλοϋποστήριξης, νέων εξομολογήσεων και εκκωφαντικών παραδοχών γυναικών μα και ανδρών.


Οι γυναίκες στο πέρας της ιστορίας αποδεικνύεται εμπράκτως πως περιθωριοποιήθηκαν, κατακερματίστηκαν και οικειοποιήθηκαν του έργου και της συνεισφοράς τους στην κοινωνία τόσο ως γυναίκες όσο και μέσα από τους ρόλους που κλήθηκαν να υπηρετήσουν. Από το 1ο μέχρι και το τέταρτο κύμα φεμινισμού παρατηρούμε πως το κλειδί στους αγώνες των γυναικών υπήρξε η συλλογική συσπείρωση και πάλη, η τόλμη διεκδίκησης ίσων δικαιωμάτων και η αποκατάσταση των "φυσικών νόμων" που προτάσσονται από τις κυρίαρχες πατριαρχικές δομές. Κι ενώ έχουμε ξύσει μονάχα την επιφάνεια στον αγώνα για ισότητα, φαίνεται πως το μέλλον διαγράφεται πολλά υποσχόμενο για κάθε γυναίκα εκεί έξω!


Χαρούμενο Μήνα Ιστορίας των Γυναικών, λοιπόν!


#authors #authorsteam #women #feminism #suffrage #personalispolitical #intersectionality #socialmedia #technology #metoo #askmoremore



Πηγές και Οπτικό Υλικό


https://www.merriam-webster.com/dictionary/intersectionality

https://www.vox.com/the-highlight/2019/5/20/18542843/intersectionality-conservatism-law-race-gender-discrimination

https://unsplash.com/photos/raU50Q_AcS0

Allison Sneider (July 2010), "The New Suffrage History: Voting Rights in International Perspective". History Compass 8#7 pp. 692–703.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Montana_Suffragists_campaign_for_Votes_for_Women,_November_2,_1914.jpg

https://haveyouread.de/reclaimhername-or-maybe-dont/

https://www.theguardian.com/books/2020/aug/15/baileys-reclaim-her-name-wrong-black-abolitionist-frances-rollin-whipper-martin-r-delany

https://www.history.com/topics/holidays/womens-history-month

https://www.youtube.com/playlist?list=PLxSDPGC2EVp9lpOErdkBIccr5bD_D7HKn

https://www.forbesafrica.com/cover-story/2020/03/06/africas-50-most-powerful-women/

https://www.sansimera.gr/articles/8

https://www.pewresearch.org/fact-tank/2020/10/05/key-facts-about-womens-suffrage-around-the-world-a-century-after-u-s-ratified-19th-amendment/

http://www.ohiohumanities.org/betty-friedan-the-three-waves-of-feminism/

Stamiris, Eleni. 1986 The Women's Movement in Greece. New Left Review I. 1(158): 98–112. Marcos, Anastasios C.; Bahr, Stephen J. (June 2001). «Hellenic (Greek) gender attitudes». Gender Issues 19 (3): 21–40. doi:10.1007/s12147-001-0009-6. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%AE_%CE%B5%CE%BE%CE%AC%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%88%CE%B7%CF%82_%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC_%CE%B3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD

https://www.britannica.com/topic/feminism/The-third-wave-of-feminism#toc280085

https://www.merriam-webster.com/dictionary/intersectionality

https://www.baileys.com/en-gb/reclaim-her-name-campaign/

https://tomov.gr/2018/01/12/to-tetarto-kyma-feminismoy/

https://el.wikiquote.org/wiki/%CE%9C%CF%80%CE%AD%CF%84%CF%85_%CE%A6%CF%81%CE%AF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BD

88 προβολές0 σχόλια
 
This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now