Νευροσεξισμός και Ψευδοεπιστήμη

Ενημερώθηκε: Ιουν 6


Εικόνα: Φωτεινή Ρούση Σακκιώτη


Στην καθημερινότητά μας ακούμε συχνά φράσεις όπως “οι άνδρες δρουν βάσει λογικής“ ή “οι γυναίκες είναι περισσότερο συναισθηματικές”. Ποικίλες συμπεριφορές και δεξιότητες, μάλιστα, θεωρείται συχνά πως αναπτύσσονται μόνο από γυναίκες ή μόνο από άνδρες, ενώ άλλες φορές, σε συζητήσεις γύρω από στερεοτυπικές συμπεριφορές ανδρών και γυναικών, τυχαίνει να προτάσσονται ‘επιχειρήματα’ που επικαλούνται τα βιολογικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά για να δικαιολογήσουν τις ικανότητες των φύλων. Δημοφιλείς θέσεις που ακούμε συχνά για τις γυναίκες είναι πως, λόγω της δομής του εγκεφάλου τους, είναι σε θέση να επιτελούν πολλές δουλειές ταυτόχρονα (multitasking), πως δεν είναι καλές οδηγοί και, φυσικά, ότι έχουν έντονα ανεπτυγμένο το ένστικτο της μητρότητας. Από την άλλη μεριά, πεποιθήσεις που είναι περισσότερο διαδεδομένες για τους άνδρες περιλαμβάνουν την επιδέξια φύση τους στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων καθώς και την καλύτερη αντίληψη προσανατολισμού, με τα αισθήματα πατρότητας και στοργικότητας να υστερούν.


Είναι, όμως, έτσι τα πράγματα και κατά πόσο σχετίζονται πραγματικά με το φύλο;

Ο νευροσεξισμός είναι μία προκατάληψη στη νευροεπιστήμη (επιστημονική μελέτη του νευρικού μας συστήματος, και διεπιστημονικό επιστημονικό πεδίο που συνεργάζεται με άλλους τομείς όπως την ιατρική, την ψυχολογία, τη γενετική, τη χημεία κ α) που εκμεταλλεύεται τις διαφορές των φύλων με σκοπό την ενίσχυση των επιβλαβών στερεοτύπων του ίδιου του φύλου. Ο νευροσεξισμός βασίζεται στην υπόθεση, σύμφωνα με την οποία οι διαφορές ανάμεσα στη συμπεριφορά των δύο φύλων προέρχονται από τη διαφορετική ανάπτυξη του εγκεφάλου και όχι λόγω της κοινωνικοποίησής τους. Ο όρος καθιερώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 2000 αλλά η ιδέα ότι οι εγκέφαλοι των ανδρών και των γυναικών λειτουργούν διαφορετικά στη σκέψη του Δυτικού κόσμου έχει επικρατήσει από πολύ παλιά.


Τα κυριότερα επιχειρήματα σχετικά με την «άρρηκτη» σύνδεση του φύλου και του ανθρώπινου εγκεφάλου στηρίχτηκαν κυρίως σε έρευνες που αφορούσαν στη συμβολή της τεστοστερόνης στην προγεννητική ανάπτυξη του εμβρύου και την επιρροή της ίδιας ορμόνης στον εγκέφαλο καθώς και σε μελέτες των τομογραφιών της εγκεφαλικής λειτουργίας των φύλων. Ακόμη, πολλοί νευροεπιστήμονες υποστήριξαν πως αιτία των διαφορών στις γνωστικές ικανότητες μεταξύ των φύλων αποτελεί η ασυμμετρία των ημισφαιρίων του εγκεφάλου μεταξύ ανδρών και γυναικών. Νέες έρευνες από το Πανεπιστήμιο του Bergen της Νορβηγίας και το Πανεπιστημίου του Durham του Ηνωμένου Βασιλείου, υποστηρίζουν πως η ασυμμετρία των ημισφαιρίων του εγκεφάλου δεν αποτελεί δυναμικό αιτιακό παράγοντα που να δικαιολογεί τις λειτουργικά γνωστικές διαφορές των εγκεφάλων διαφορετικών φύλων. Όπως αναφέρει η νευροβιολόγος και ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Aston στο Birmingham, Gina Rippon, από τη μέρα που γεννιόμαστε, ο εγκέφαλός μας διαμορφώνεται μέσα στον «έμφυλο» κόσμο κάτι που τελικά διατρέχει όλες τις πτυχές της ζωής μας, από την ταυτότητα και τις σχέσεις μας μέχρι την ψυχική μας υγεία.


Υπάρχουν, φυσικά, πολλοί και ετερογενείς παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τον ψυχισμό ανδρών και γυναικών εκτός του βιολογικού τους φύλου. Η πεποίθηση, ωστόσο, ότι κάποιο άτομο είναι καλύτερο ή χειρότερο σε μια συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά μια προκατάληψη που με πρόσχημα το φύλο εντείνει τις έμφυλες διακρίσεις περαιτέρω αντί να εξομαλύνει τη φυλετική ανισότητα.


Πηγές | theguardian.com, tandfonline.com, researchgate.net, w2.uib.no.

6 προβολές0 σχόλια