Παιχνίδια και Φύλο

Ενημερώθηκε: Ιουν 6


Εικόνα: Φωτεινή Ρούση Σακκιώτη



Από πολύ μικρή ηλικία τα παιχνίδια αποκτούν σημαντικό ρόλο στη ζωή των παιδιών αφού αποτελούν ένα κρίσιμο συστατικό της ανάπτυξης τους ενώ διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν, αντιλαμβάνονται και αλληλεπιδρούν με τον κόσμο. Η ισχύ της επιρροής που ασκούν, με άλλα λόγια, αντικατοπτρίζεται στα ενδιαφέροντά, την κοινωνικότητα, τις δεξιότητες αλλά μέχρι και τις ακαδημαϊκές τους αναζητήσεις. Ως ένα βαθμό, πάλι, επηρεάζουν τον τρόπο συμπεριφοράς τους ως μέλη μιας κοινωνίας και οικογένειας. Τα περισσότερα παιχνίδια, ωστόσο, δεν ‘απευθύνονται’ σε όλα τα παιδιά. Ο βασικός τρόπος με τον οποίο τα παιχνίδια είναι διαχωρισμένα, κατηγοριοποιημένα και έτοιμα προς πώληση είναι με βάση το φύλο.


Πώς φτάσαμε όμως σ’αυτή την ιδέα;


Η πίστη στον έμφυλο διαχωρισμό των παιχνιδιών προέκυψε κατά το 1940 όταν οι κατασκευαστικές εταιρίες αντιλήφθηκαν πως μπορούσαν να πουλήσουν παρόμοια προϊόντα σε διαφορετικά φύλα βγάζοντας, έτσι, πολύ μεγαλύτερο κέρδος. Ο διαχωρισμός αυτός υπήρχε, βέβαια, ήδη από το 1920, αλλά σε πιο ήπια μορφή, όπου προωθούσαν στα παιδιά τους «παραδοσιακούς» έμφυλους ρόλους, με το κορίτσι να είναι «η μικρή νοικοκυρά» και το αγόρι να, «ο νεαρός της βιομηχανίας». Όπως φαίνεται, ο διαχωρισμός μεταξύ αγοριών και κοριτσιών έχει κατακλύσει σχεδόν όλες τις κατηγορίες των παιχνιδιών, με αποτέλεσμα μόνο μια μειοψηφία αυτών να μπορεί να θεωρηθεί ουδέτερη.


Συχνά, αυτή η διάκριση διαμορφώνεται στερεοτυπικά έτσι ώστε τα κορίτσια να επικεντρώνονται στην οικιακή ζωή, τη φροντίδα, την εξωτερική εμφάνιση και την περιποίηση, ενώ τα αγόρια στην οικοδόμηση, τη δράση και το επιθετικό ή ανταγωνιστικό παιχνίδι. Επιπλέον, η χρήση διαφορετικών χρωμάτων, συσκευασιών και τρόπων διαφήμισης των προϊόντων είναι μερικές μόνο από τις συνήθεις πρακτικές που συναντάμε στη βιομηχανία του «έμφυλου» παιχνιδιού. Τα παιχνίδια που προορίζονται για τα κορίτσια κινούνται συνήθως στην χρωματική παλέτα του ροζ, με ιδιαίτερες διακοσμητικά συσκευασίες, ενώ αυτά που προορίζονται για τα αγόρια συναντώνται συνήθως με πιο απλοϊκές συσκευασίες και «δυναμικά ή έντονα» χρώματα όπως το μπλε και το πράσινο.


Στη σημερινή εποχή, τελικά, οι προκαθορισμένοι, από το παρελθόν, ρόλοι αποδομούνται και αναδιαμορφώνονται σε μία προσπάθεια εκπροσώπησης των πραγματικών αναγκών των παιδιών που μεγαλώνουν σε μία κοινωνία ανατροπής των μέχρι σήμερα έμφυλων αναπαραστάσεων των παιχνιδιών. Ποτέ άλλοτε δεν υπήρξε μεγαλύτερη ανάγκη χειραφέτησης των παιχνιδιών από την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων ρόλων, δίχως έμφυλους περιορισμούς. Με τον τρόπο αυτό είναι σίγουρο πως τα παιδιά θα νιώθουν όλο και περισσότερο ελεύθερα να εξερευνήσουν τον κόσμο μέσα από τα δικά τους μάτια, απελευθερωμένο από τα καλούπια που προσπαθεί να τους επιβάλλει η κοινωνία από νεαρή ηλικία.


Σύμφωνα, μάλιστα, με έρευνα του Pew Research Center, έρευνα του 2017 αναφορικά με τη σχέση παιχνιδιών και παιδιών και την άποψη των γονέων, το 76% των γονέων υποστήριξαν πως θα ήταν καλό οι κόρες τους να ασχολούνται με δραστηριότητες που συνήθως χαρακτηρίζονται ως ‘αγορίστικες’. Σε μικρότερο ποσοστό, αλλά αρκετά υψηλό, το 64% των γονέων υπήρξαν υποστηρικτικοί σχετικά με την ιδέα συμμετοχής των αγοριών τους σε στερεοτυπικά ‘κοριτσίστικες’ δραστηριότητες.


Είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να νιώθουν άνετα με τα παιχνίδια τους. Είναι απολύτως ικανά να διαλέγουν εκείνα που τους αρέσουν και να διαμορφώνουν κομμάτι -κομμάτι την προσωπικότητά τους χωρίς να έχει σημασία εάν πρόκειται για κούκλες ή αυτοκινητάκια!


Πηγές: MIT, ADL, National Geographic, The conversation, Pew Research Center.

5 προβολές0 σχόλια